--- title: "Over quantumhacks en de hersenen van AI: hoe Brabant NAVO-innovatie versnelt" date: 2026-04-01T10:00:00+02:00 author: Merlijn van Dijk canonical_url: "https://www.bom.nl/artikelen/over-quantumhacks-en-de-hersenen-van-ai-hoe-brabant-navo-innovatie-versnelt" section: Articles --- # Over quantumhacks en de hersenen van AI: hoe Brabant NAVO-innovatie versnelt Achtergrondartikel Op de dag dat Rusland Oekraïne binnenviel, gingen duizenden modems van het Amerikaanse bedrijf Viasat offline. Het leidde tot grootschalig verlies van communicatie in de eerste en cruciale fase van de oorlog. Zulke aanvallen zullen vaker voorkomen, verwacht Flow Collingwood, co-founder van het Britse Pan Galactic. “Met de komst van quantumcomputers wordt de dreiging alleen maar groter.” Om dit soort kwetsbaarheden te verkleinen, zet de NAVO DIANA in, met Brabant als belangrijke acceleratorlocatie. ![Earth and satellites in connected network](https://d3d5gk1jdgmand.cloudfront.net/resized/_900x600_crop_center-center_none_ns/137819/Earth-and-satellites-in-connected-network_2026-04-01-083609_onzp.webp) DIANA staat voor Defence Innovation Accelerator for the North Atlantic. Het is een innovatieprogramma waarin startups, scale ups en innovatieve MKB-bedrijven zijn geselecteerd op basis van concrete uitdagingen van defensie. Een van de plekken waar dat programma uitgevoerd wordt, is de Brainportregio. Daar werken internationale bedrijven zoals Pan Galactic en het Amerikaanse Aktiver aan technologieën die niet alleen commercieel, maar ook militair van belang zijn (dual use). ### Internet in space Collingwood is begin maart op de TU/e-campus in Eindhoven te vinden. Met zijn bedrijf ontwikkelt hij een softwarelaag die communicatie tussen satellieten veilig en betrouwbaar maakt, ook in een toekomst met quantumcomputers. > In de ruimte heb je geen glasvezel. Informatie wordt verstuurd via radiosignalen en is beveiligd met RSA-encryptie. Het kraken van die encryptie is een peulenschil voor wie een quantumcomputer heeft. Dat is alsof je gebruikersnaam ‘admin’ is en het wachtwoord 1234 ###### Flow Collingwood Pan Galactic De komst van quantumcomputers wordt binnen een paar jaar verwacht. Dat vormt een grote bedreiging voor veilig informatieverkeer met satellieten, zegt Collingwood. “In de ruimte heb je geen glasvezel. Informatie wordt verstuurd via radiosignalen en is beveiligd met RSA-encryptie. Het kraken van die encryptie is een peulenschil voor wie een quantumcomputer heeft. Dat is alsof je gebruikersnaam ‘admin’ is en het wachtwoord 1234.” Het is geen toeval dat Pan Galactic verkozen werd als deelnemer van DIANA. Het bedrijf ontwikkelt iets waar binnen de NAVO behoefte aan is. Het lost mogelijk een hiaat op dat NAVO-landen zelf identificeerden: een zogeheten ‘capability gap’. ### De kern van DIANA Deze capability gaps vormen eigenlijk de kern van hoe DIANA werkt. Het zijn concrete uitdagingen of tekorten in wat defensie vandaag kan, versus wat nodig is. Het zijn operationele problemen die opgelost moeten worden. Bedrijven die denken de oplossing te hebben, kunnen zich inschrijven. Een strenge selectieprocedure bepaalt vervolgens wie mee mag doen: van de 3600 bedrijven die zich aanmeldden, werden er uiteindelijk 150 toegelaten. Wat volgt voor de uitverkoren deelnemers is een intensief programma van zes maanden. Het doel is de route naar adoptie van de verkozen technologische innovaties drastisch te verkorten. “Defensie heeft gisteren innovatie nodig”, zegt Collingwood daarover. “Meerdere conflicten zijn aan het escaleren. Daarom is DIANA zo hard nodig.” ### Sneller toegang tot baanbrekende technologie DIANA moet met andere woorden zorgen dat de NAVO sneller en structureel toegang krijgt tot baanbrekende technologie, zodat het bondgenootschap technologisch voorop blijft en de veiligheid van lidstaten kan waarborgen. Brabant speelt als acceleratorlocatie een cruciale rol in dat proces. Deelnemende bedrijven krijgen begeleiding van de Brabantse Ontwikkelings Maatschappij (BOM), Brainport Development en de Technische Universiteit Eindhoven die samenwerken in The Gate. De deelname van deze regio heeft dus duidelijk maatschappelijke meerwaarde. Maar het heeft ook andere positieve effecten. Deelnemende bedrijven maken kennis met Brabant als technologische topregio. Brainport zet zichzelf hiermee internationaal op de kaart. “We zijn geïntroduceerd bij het Nederlandse ministerie van defensie en die van andere lidstaten van de NAVO. We leren zo de topografie van defensieministeries, die verschilt van land tot land”, zegt Collingwood over de voordelen van deelname. “We leren de taal van de defensiesector spreken. Die is anders dan we gewend zijn.” ## Meer weten ![Mariëlle van Bijsterveld 25](https://d3d5gk1jdgmand.cloudfront.net/resized/employees/_500x500_crop_center-center_none_ns/130348/Mari%C3%ABlle-van-Bijsterveld-25.webp) ### Mariëlle van Bijsterveld Program Manager NATO DIANA Accelerator The Gate Brainport / Venture Developer Key Technologies - [ Telefoonnummer ](tel:+31615476228) - [ Mailadres ](mailto:mvanbijsterveld@bom.nl) - [ Chat via Teams ](https://teams.microsoft.com/l/chat/0/0?users=mvanbijsterveld@bom.nl) ### De taal van defensie In een puur commerciële context gaat het al snel over geld, zegt Collingwood. “De oplossing die we bieden is technisch hetzelfde, maar de taal die we moeten spreken is anders. Defensie heeft minder de focus op kosten. Daar gaat over het beschermen van levens en het leveren van producten die onder alle omstandigheden betrouwbaar zijn.” > Dankzij onze deelname aan DIANA kunnen we testen of onze AI-oplossing ook geschikt is binnen een defensiecontext. Defensieministeries stellen heel andere eisen dan commerciële partijen. Dat is ook logisch. Een product moet tegen modder en ontploffingen kunnen. Het moet overal werken, onder allerlei omstandigheden. Het moet veilig zijn, niet te kraken ###### Jay Weinberg Aktiver En of een product echt onder alle omstandigheden betrouwbaar is, dat toetst defensie het liefst zelf. Daar geeft DIANA toegang toe. “Dankzij onze deelname aan DIANA kunnen we testen of onze AI-oplossing ook geschikt is binnen een defensiecontext”, zegt Jay Weinberg, co-founder van Aktiver. “Defensieministeries stellen heel andere eisen dan commerciële partijen. Dat is ook logisch. Een product moet tegen modder en ontploffingen kunnen. Het moet overal werken, onder allerlei omstandigheden. Het moet veilig zijn, niet te kraken.” Weinberg en zijn team ontwikkelen met het bedrijf op maat gemaakte AI-agents. “Wij ontwikkelen eigenlijk de hersenen achter agentic AI”, zegt hij. “We leggen de relatie tussen verschillende datasets van binnen een organisatie en buiten, zodat de AI niet alleen patronen herkent, maar ook begrijpt hoe informatie samenhangt. Daarmee bouwen we een AI-toepassing die specifiek geschikt is voor een klant en alleen binnen de organisatie van die klant werkt.” ### Dual-use Zoals alle deelnemers aan DIANA is de oplossing van Aktiver dual-use. De AI-agents zijn zowel civiel als militair toepasbaar. “In de gezondheidszorg kun je allerlei gegevens combineren om patiënten beter te helpen. Je kunt een soort fenotype van een patiënt maken. Je kunt een bepaald ziektebeeld combineren met allerlei studies op dat gebied en oplossingen genereren waar je zelf niet op was gekomen.” Binnen een militaire context kan de AI van Aktiver analisten helpen die bijvoorbeeld troepenbewegingen moeten coördineren. Weinberg: “Of een gebied beveiligen. Hoe kan dat het beste? Waar liggen mogelijk kwetsbare punten? Allemaal vragen die onze AI kan beantwoorden.” ### Een breder begrip Door mee te doen met DIANA krijgt Weinberg een breder en beter begrip van hoe de NAVO werkt, zegt hij. “En we leren bijvoorbeeld ook hoe je een pitchdeck ontwikkelt, gericht op de defensie-industrie. Wat willen zij weten? Wat zoeken ze precies?” > Elk defensieministerie heeft natuurlijk zijn eigen structuur en manier van inkopen. Daarover leren is enorm waardevolle informatie ###### Jay Weinberg Aktiver Alle NAVO-landen hebben hun eigen ecosysteem, legt Weinberg uit. “Elk defensieministerie heeft natuurlijk zijn eigen structuur en manier van inkopen. Daarover leren is enorm waardevolle informatie.” Uiteindelijk draait zijn deelname ook om het leggen van veel nieuwe contacten. “In januari was ik ook hier en ontmoette iemand van de MINDbase op de High Tech Campus in Eindhoven. Deze week sprak ik hem weer. Hij kent een aantal cases waar onze oplossing mogelijk geschikt voort is. Door mee te doen aan DIANA kunnen we ons bedrijf laten groeien. En wij lossen mogelijk een probleem op waar meerdere NAVO-landen tegenaan lopen.” ![Pan Galactic](https://d3d5gk1jdgmand.cloudfront.net/resized/_891x668_crop_center-center_none_ns/138261/Pan-Galactic.webp) ![Earth and satellites in connected network](https://d3d5gk1jdgmand.cloudfront.net/resized/_891x668_crop_center-center_none_ns/138262/Earth-and-satellites-in-connected-network_2026-04-07-101434_gyzn.webp) ![Aktiver Illustration](https://d3d5gk1jdgmand.cloudfront.net/resized/_891x668_crop_center-center_none_ns/138263/Aktiver-Illustration_2026-04-07-101436_xhkp.webp) ## Gerelateerd [ ![Purple nectar 1](https://d3d5gk1jdgmand.cloudfront.net/resized/_500x400_crop_center-center_none_ns/128712/purple-nectar-1.webp) ## Versnelling in defensie-innovatie: ondernemers en overheid vinden elkaar steeds beter Achtergrondartikel ](https://www.bom.nl/artikelen/versnelling-in-defensie-innovatie-ondernemers-en-overheid-vinden-elkaar-steeds-beter) [ ![Air Depot Woensdrecht](https://d3d5gk1jdgmand.cloudfront.net/resized/_500x400_crop_center-center_none_ns/117646/Air-Depot-Woensdrecht.webp) ## Samenwerken aan veiligheid en innovatie: de rol van BOM in de defensiesector Achtergrondartikel ](https://www.bom.nl/artikelen/samenwerken-aan-veiligheid-en-innovatie-de-rol-van-bom-in-de-defensiesector)