Ga naar content

Corona-update

maatregelen, aanvullende dienstverlening en praktische tips
Voedselverspilling tegengaan biedt volop kansen voor nieuwe business

Veel Nederlanders beseffen het niet, maar eten weggooien heeft grote gevolgen voor de economie, het milieu en de samenleving. Dat laat zich het beste uitleggen wanneer je een aantal cijfers op een rijtje zet. Elk jaar gaat er 1,3 miljard ton aan eetbaar voedsel verloren. Daarvoor is er 1,4 miljard hectare landbouwgrond nodig, meer dan de totale oppervlakte van China. Verder verspillen we hiermee 250 kubieke kilometer water, genoeg om het meer van Geneve drie (!) keer mee te vullen. En voor wat betreft de uitstoot van CO2, kom je uit op 6 procent. Dat staat gelijk aan de uitlaatgassen van 39 miljoen auto's.

Te veel boodschappen

‘Verspilling zien we in de hele keten optreden. Zo’n 50 procent komt voor rekening van telers, verwerkers, producenten, supermarkten, catering en horeca. De andere helft zit bij consumenten zelf. Mensen doen vaak meer voedsel in hun boodschappenmandje dan ze daadwerkelijk nodig hebben, bewaren het op de verkeerde wijze of bereiden meer dan wordt opgegeten’, vertelt Linda van Mierlo. Ze werkt als Program Manager Agrofood voor de Brabantse Ontwikkelings Maatschappij (BOM) en ondersteunt bedrijven in de provincie die innovatieve ideeën ontwikkelen voor voedselvraagstukken. ‘In Nederland zien we de gevolgen van dit probleem alleen nog niet. Er is voedsel in overvloed, het is relatief goedkoop en de schadelijke gevolgen voor het milieu zijn voor mensen niet meteen tastbaar.’


In Nederland is er nog voedsel in overvloed, het is relatief goedkoop en de schadelijke gevolgen voor het milieu zijn voor mensen niet meteen tastbaar Linda van Mierlo - BOM

Investeren loont

De cijfers laten echter zien dat er wel iets moet gebeuren. Wereldwijd is dan ook afgesproken om de verspilling van eten binnen tien jaar met 50 procent terug te brengen. ‘Noord-Brabant kent van oudsher een sterke agrofoodsector, met veel landbouw-, veeteelt- en voedingsbedrijven. In combinatie met al die technologische kennis in de regio biedt deze ambitie veel kansen voor het bedrijfsleven. Het is de uitdaging om grondstoffen hoger te verwaarden en om verspilling tegen te gaan’, legt Van Mierlo uit. Een studie van de Champions 12.3 Coalitie bevestigt dat beeld. Het instituut becijferde eerder dat iedere euro die wordt geïnvesteerd in voedselverspilling een gemiddeld rendement oplevert van maar liefst 14 euro.

Citrusschil als schoonmaakmiddel

De BOM helpt ondernemers in de regio die werken aan concrete oplossingen voor dit mondiale probleem. De ene keer is dat met kennis of een netwerk, de andere keer met het initiëren van innovatieprojecten of een financiering. ‘Zo investeren we bijvoorbeeld in PeelPioneers. Dit bedrijf zamelt elk jaar miljoenen kilo’s citrusschillen in bij restaurants en supermarkten en verwerkt deze onder meer tot duurzame schoonmaakmiddelen en foodtoepassingen’, aldus Van Mierlo.

Een ander voorbeeld is OneThird. Dit bedrijf ontwikkelde een optische scanner die op basis van machine learning-algoritmes veel beter de houdbaarheid van groente en fruit kan voorspellen. Het systeem werd aanvankelijk ontwikkeld voor toepassing bij tomaten. ‘Het kan echter ook een groot verschil maken voor de zacht fruit-sector. Wij hebben OneThird in contact kunnen brengen met Genson Fresh Fruits & Vegetables, een grote teler van onder meer aardbeien voor Albert Heijn.’

Deze rol van partijen samenbrengen pakt de BOM vaker. ‘Zo zijn we ook betrokken geweest bij de oprichting van THREE SIXTY, het innovatiecentrum voor Circulaire Economie in Veghel. Hier ontmoeten grote bedrijven, startups, overheidsinstellingen, kennisinstellingen en studenten elkaar, en werken ze samen aan innovatieve oplossingen om verspilling tegen te gaan.’

Duurzame energie uit suikerbieten

Een van de koplopers in de strijd tegen voedselverspilling is Cosun, het moederconcern van Cosun Beet Company (tot voorkort Suiker Unie). De fabriek in Breda was al bezig met circulaire bedrijfsprocessen ver voordat die term nog moest worden uitgevonden. Het bedrijf heeft deze activiteiten gebundeld in een aparte BV: Duynie Group. ‘Een suikerbiet bestaat voor slechts 16 procent uit suiker, de andere 84 procent is voornamelijk pulp en vezels. Een deel van deze reststromen wordt gebruikt voor het maken van groen gas. We zijn zelfs de grootste biogasproducent van Nederland’, vertelt Paulus Kosters namens Cosun.

Een suikerbiet bestaat voor slechts 16 procent uit suiker, de andere 84 procent is voornamelijk pulp en vezels Paulus Kosters - Cosun

Een ander restproduct van Cosun zijn de stoofschillen van aardappels, daar maakt het bedrijf onder meer veevoer van. Volgens Kosters dienen al deze inspanningen meer dan alleen een duurzaam doel. ‘Het is ook gewoon een goed businessmodel. We investeren om grondstoffen de fabriek in te krijgen en houden na het hoofdcomponent nog 84 procent over. Het is zonde om dat allemaal weg te gooien. Sterker nog, we hebben het nodig om te kunnen renderen.’

De blend-burger van BeefyGreen

Oesterzwammen als duurzaam alternatief voor vlees. Het is nóg een voorbeeld van een innovatie uit Noord-Brabant die laat zien dat je een succesvolle business kunt bouwen op het thema voedselverspilling. Frank Nouwens ontdekte jaren geleden dat de oesterzwam zich uitstekend laat mengen met vlees. Zijn blended-burger bestaat voor de helft uit plantaardige stoffen en heeft nagenoeg dezelfde smaak, bite en textuur als echt vlees. ‘Met zijn bedrijf BeefyGreen levert de ondernemer inmiddels halffabricaten aan slagers’, aldus Van Mierlo. ‘Een prachtig voorbeeld dat goed laat zien welke mogelijkheden er zijn. Eerst waren de oesterzwammen een restproduct, nu vinden ze hun weg naar de consument als vleesvervanger.’

De rol van de supermarkten

Supermarkten spelen een belangrijke rol in de strijd tegen het weggooien van eten. Albert Heijn, Jumbo en Lidl hebben zich aangesloten bij de stichting ‘Samen tegen Voedselverspilling’. Hun doel? In 2030 de helft minder voedsel de afvalbak in dan in 2015. Het is een ambitie die ook supermarktketel Aldi heeft uitgesproken. Hier en daar worden proeven gedaan met dynamic pricing, waarbij producten goedkoper worden naarmate de uiterste houdbaarheidsdatum dichterbij komt. Ook zijn veel supermarkten aangesloten bij Too Good To Go. Via deze app worden dozen met onverkochte producten aangeboden tegen een gereduceerd tarief.

Een goede zaak, vindt ook Linda van Mierlo. ‘Supermarkten spelen, net als horecabedrijven, een sleutelrol in het verleiden en helpen van consumenten om gezondere en duurzamere keuzes te maken. Het gaat erom dat meer mensen zich realiseren waar hun eten vandaan komt en wat ervoor nodig is om het te produceren. We staan ervoor open om samen met supermarkten te onderzoeken hoe we de ontwikkeling van duurzame en innovatieve marktconcepten kunnen versnellen.’

Business Innovation Program

Bij de ontwikkeling van een winstgevende businesscase door grondstoffen maximaal in te zetten, komt echter goed ondernemerschap, veel kennis, technische ontwikkelkracht en een sterk netwerk kijken. Om ondernemers uit de agrofoodsector hiermee te helpen, heeft de BOM het Business Innovation Program Food opgetuigd. Bedoeld voor ondernemers die kansen zien om meer waarde te halen uit grondstoffen door nieuwe toepassingen of efficiëntere inzet. ‘Het zijn tien modules waarin we ondernemers faciliteren in het proces om met hun idee een concreet nieuwe businesscase te ontwikkelen. Dit programma doen we samen met alle andere Regionale Ontwikkelings Maatschappijen en de stichting Samen Tegen Voedselverspilling. Al die inspanningen moeten ervoor zorgen dat ondernemers tot nieuwe duurzamere verdienmodellen komen rondom het tegengaan van verspilling van grondstoffen’, aldus Van Mierlo.

Testen in Foodtech Brainport

Een ander initiatief zijn de testmogelijkheden van Foodtech Brainport. Hiermee zwengelt de BOM de economische ontwikkeling in de regio aan en wil het bedrijven stimuleren om grondstoffen optimaal te benutten. Er komt namelijk heel wat bij kijken om van reststromen tot een hoogwaardig product te komen of een oplossing te ontwikkelen en te vermarkten waarmee je verspilling kunt tegengaan. ‘Je hebt bijvoorbeeld andere samenwerkingspartners nodig, waaronder bedrijven uit de technologiesector. Wij zijn voortdurend bezig om partijen te inspireren en aan elkaar te verbinden’, aldus Van Mierlo. ‘Voor het opwaarderen van reststromen heb je bovendien testfaciliteiten nodig. Foodtech Brainport in Helmond is zo’n plek waar ondernemers gebruik kunnen maken van de nieuwste technologieën om een goede inschatting te krijgen of hun businesscase haalbaar is en interessant kan zijn.’

De loopbaan van Linda

Linda van Mierlo studeerde Voeding en Gezondheid aan Wageningen University & Research. Ze startte haar carrière bij Unilever waar ze onder meer gezondheidsclaims voor Becel ontwikkelde. Op dit onderwerp promoveerde ze ook. Voor Unilever werkte Van Mierlo vervolgens nog een poosje in de Verenigde Staten. Daarna ging ze aan de slag als Programmamanager voor zorgverzekeraar CZ, waar ze zich richtte op innovaties in de gezondheidszorg. Sinds drie jaar is ze Program Manager Agrofood voor de BOM.

Bijdragen aan de voedseltransitie

Bouwen aan een sterke, duurzame en concurrerende economie voor Brabant, en het versterken van ecosystemen door mensen en partijen samen te brengen. Dat is waar Van Mierlo in haar baan voor de Brabantse Ontwikkelings Maatschappij dagelijks mee bezig is. ‘Verspilling tegengaan is onderdeel van een veel grotere beweging die we de voedseltransitie noemen. De manier waarop we eten produceren en consumeren gaat de komende twintig jaar ingrijpend veranderen, daar zijn we van overtuigd. Het huidige systeem is niet houdbaar en een aanslag op natuurlijke hulpbronnen. In deze transitie zien we bijvoorbeeld veel kansen voor ondernemers in de verschuiving van dierlijke eiwitten naar meer plantaardige en alternatieve eiwitten. Ik vind het prachtig om namens de BOM aan deze belangrijke transitie bij te mogen dragen.’

Ook bijdragen aan de Brabantse economie?

Bekijk de vacatures bij de BOM of stuur een open sollicitatie.

Solliciteer
Contact